شرایط تشکیل رگه معدنی

در درجه حرارت 100 الی 300 درجه سانتیگراد تشکیل شده است که از طریق شناسایی حباب های گاز محبوس بر روی میز حرارتی و اندازه گیری فشار متصاعد از آن تشخیص داده شده است . این درجه حرارت به فاز میانی ماگمایی هیدروترمال یعنی مزوترمال مربوط است . اخیراً بر روی حباب های میکروسکوپی و کلیه فازهای هیدروترمال آزمایش هایی بصورت تجربی انجام شده که دانشمند آلمانی آقای شنیدرهون بر این عقیده است که محلول های هیدروترمال توسط فشار داخلی خود بر خلاف جهت نیروی ثقل زمین به سمت بالا حرکت نموده اند و آهسته و به طور مداوم فشار داخلی خود را از دست داده اند تا به kb5/2 کاهش می یابد . میندال های تحت فشار ، میندال های فشار پایین را متبلور می سازند ، ذره و شکاف های سنگ مادر که بعلت انبساط و از دست دادن حرارت ایجاد شده اند حال با متبلور شدن میندال هایی که از توده مذاب تفریق و تبلور یافته اند پر می شوند . این روش را هرلین می نامند . پرشدن این شکاف ها در چند مرحله صورت می گیرد مایع مذاب حرارت بالا حالت اسیدی داشته و اکثراً کانی های اسیدی تشکیل می شوند ولی با جذب توده های قلیایی ، توده مذاب بتدریج قلیایی گشته و سولفیت ها را ایجاد می کنند .

تجسم جدیدتری نیز برای تشکیل سولفیت ها موجود است و آن حالت ولکانیک رسوب دریایی این کانی ها می باشد.  زیرا در مناطق آتشفشانی زیر دریایی گازهای آتشفشانی حاوی سولفید هیدروژن (H2S) یوده و در نتیجه یون مس و آهن حاوی آنذریت را بصورت ثانویه در خود حل می کند و بصورت سولفور مضاعف آهن و مس مثل کالکوپیریت تبلور می یابند.

عوامل مؤثر در کانی زایی شامل موارد زیرمی باشند :

1-کاهش درجه حرارت و فشار

2-افزایش مقدار H2S در داخل آب توده مذاب

3-         تغییر حالت اسیدیته و تغییر اسیدی به بازی بخصوص در حالت وجود سنگ آهک یا پلاژیوکلاز ، برای ایجاد عناصر کالکوفیل ، جایگاه مناسبی برای تشکیل کانی ها می باشد .

شرایط تشکیل زون سمنتاسیون

منطقه سمنتاسیون توده کانی تا بالاترین سطحی که آبهای زیرزمینی قرار می گیرد می باشد و حاوی کانی های سولفات می باشد (CU2S) و سولفورهای فلزی متمایل به ترکیب با فلزهای نجیب را بیشتر داشته و در شرایط شیمیایی و قلیایی در سطح ایستایی متبلور شده اند (عناصر نجیب شامل کادمیوم ، بیسموت ، مس و نقره هستند).

شرایط تشکیل اکسیداسون

این منطقه که از سطح ایستایی شروع می شود و به سطح زمین می رسد را زون اکسیدان می نامند  که در این منطقه در شرایط هوازدگی کانی های ابتدایی مس (کالکوپیریت و بوزنیبت و ... ) به کربنات های حاوی مس از قبیل مالاکیت به رنگ سبز فیروزه ای و آزوریت با رنگ آبی تجریه می گردند.

استخراج

روش استخراج بطور کلی زیر زمینی است که با توجه به کارهای قدیمی معدن این کار ساده تر شده است . بطور که رخنمون ها طی کارهای شدادیان بیش از هفتصد سال پیش بطور روباز استخراج شده است و در بعضی از جاها تا بیش از صد متر نیز عملیات پیش رفته است .

ذخیره قابل استخراج هر قطعه از معدن بعد از حفرتونل های دنبال رگه، رکوب هاوآماده سازی بونکرها و حذف حریم ها براورد می گردد.

اکنون با توجه به شیب بیش از 80 درجه رگه معدنی و با توجه به ضخامت رگه روشانباره ای مورد استفاده قرار می گیرد از روش انباره ای مورد استفاده قرار می گیرد ، از روش  Cut & fill نیز برای یک مدت استفاده شده ولی بدلیل ناآشنایی کارگران و استادکاران معدن با این روش ، تولید معدن به شدت کاهش پیدا کرد و این روش ناکام به کنار گذاشته شد .

حفاری و آتشباری

برای حفاری از پرفراتورهای دستی استفاده می شود . در معدن قلعه زری دو نوع چکش (پرفراتور) استفاده می شود اما رایج ترین آنها Toyo ژاپنی می باشد که در وزن های 24 و 46 کیلوگرم موجود هست این پرفراتورها (چکش) بر روی سه پایه سوار می شوند نوع سه پایه آنها پیستونی می باشد ، خود سه پایه cm140 و حداکثر طول بازشده آن cm220 است . تقریباً تمام کارهای ان توسط هوای فشرده انجام می شود .

آماده سازی معدن جهت استخراج

الف) حفر تونل های اصلی و کوهبری در سینه کار

1) تنظیم چالها در سینه کار

2) چالهای کمکی

3) آتشباری در سینه کار

ب) دوبل ها و چوب بندی

پ) آماده سازی یک بلوک یا کارگاه استخراج

1) آماده سازی بونکرها

2) استخراج سنگ معدن در کارگاههای اماده شده

ت) خاک کشی

1) خاک کشی از بونکرها

2) خاک کشی به بیرون از چاه در چاههای قائم

3) خاک کشی از سینه کار

ث) ریل بندی

کانه آرایی معدن

تغلیظ در معدن مس قلعه زری

الف) مرحله خردکردن و دانه بندی (سنگ شکن ها)

ب) کارخانه تغلیظ

1) آسیاب ها

2) فلوتاسیون

a) مسیر عملکرد تک تک سلول ها

b) کمپروسورهای هوای فشرده سلول ها

c) خشک کن

ج) آزمایشگاه عیار سنجی (آزژئوشیمی):

a) تعیین رطوبت موجود در خوراک ورودی به کارخانه و کنستانتره نهایی

b) تعیین قطر دانه ها