معدن مس قلعه زری

معدن مس قلعه زری در کویر جنوب خراسان جنوبی در فاصله 180 کیلومتری در جنوب بیرجند واقع شده است . مختصات جغرافیایی معدن معادل است با عرض ^/21 ^/49 ⁰ 43 و طول جغرافیایی ^//15 ^/55 ⁰ 58 معدن مس قلعه زری که دارای رگه های مسی می باشد به عنوان یکی از معادن رگه ای مهم در منطقه از موقعیت خوبی برخوردار است این معدن یکی از قدیمی ترین معادن بشمار
می آید که آثار استخراج این کانسار توسط شدادیان تا عمق 70 متر به طور کامل و تا عمق 100 متری و بیش تر در بعضی نقاط به طور ناقص به چشم می خورد . آثار سرباره هایی کگه نشان دهنده جداسازی مس از سنگ معدن است در اطراف معدن کاملاً مشهود است و بر قدیمی ترین معدن صحه می گذارد. طبق مطالعات باستان شناسی انجام شده و سن یابی صورت گرفته بر روی بازمانده چوب بندی های آنها فعالیت شدادیان را به هفت صد سال پیش مربوط می دانند شاید مهمترین علت که باعث شده از این عمق نتوانند بیشتر پایین روند ، تیپ زیاد رگه بوده باشد که بین هشتاد تا حالت قائم متغیر است و به همین علت در اعماق پایین تر هنگام برداشت سطحی (و نه استفاده از تونل) ریزش صورت گرفته و ادامه برداشت را غیر ممکن می ساخته است .

- کانه های اصلی و اقتصادی در معدن قلعه زری کالکوپیریت ، بورینت ، کالکوزیت، کریزوکول، آزوریت و مالاکیت می باشند محصول اصلی معدن قلعه در درجه اول مس با عیار بین حداکثر 4٪ و حداقل 44/0٪ می باشد ومعمولاً با سرب و روی همراه است و در درجه دوم طلا با 14 گرم در تن و بعد از آن نقره با عیار 600 تا750 گرم در تن موجودی در کنستانتره محصولات بعدی معدن محسوب می شوند .

ذخیره ثبت شده معدن یک میلیون تن می باشد و ذخیره احتمالی آن چندین میلیون تن برآورد شده است .

زمین شناسی منطقه ای : ( محدوده کانسار قلعه زری)

عمده کانسار معدن از نوع هیدروترمال بوده که در شیلی، ماسه سنگ های دانه ریز و سنگ های ولکانیک مربوط به ائوسن تشکیل شده است . امتداد رگه های این معدن شمال غرب – جنوب شرق می باشد و این طور به نظر می رسد که رگه ها در اثر فشار شدید در دو مرحله بوجود آمده اند ، یکی فشار قدیمی تر در جهت شمال غرب – جنوب شرق که احتمالاض در همان زمان گرانیت شاه کوه نیز بوجود آمده است و دیگری فشار شرقی- غربی که طی آن احتمالاً ولکانیزم ائوسن اتفاق افتاده است .

این معدن دارای سه رگه اصلی و رگه های فرعی می باشد . تیپ رگه ها در این معدن زیاد و حدود 80تا90 درجه به سمت شمال شرقی می باشند . سنگ مادر محدوده معدن آنذریت – بازالت و همچنین توف می باشد .

کالکوپیریت کانی اصلی معدن

کالکوپیریت به عنوان کانی اصلی معدن مس قلعه زری با فرمول شیمیایی  cufes2 دارای کریستال های تتراگونال -= اسکالنوهدرال می باشد این کریستال حول محور کریستالیزاسیون دو برابر شده و آهن و مس به صورت یکی درمیان بازوهای گوگردراگرفته اند .شکل کریستال بصورت توده متراکم بلورهای کوچک و دارای هابیت تترائدریک می باشد .شکستگی صدفی دارد و سختی آن 4-5/3 می باشد . وزن مخصوص کالکوپیریت معادل 3/4- 2/4 گرم بر سانتیمتر مکعب می باشد . رنگ آن زرد طلایی تا برتری و هنگام هوازدگی متمایل به قهوه ای می شود . این کانی دارای جلای فلزی است اثر خاکه آن سبز کاملاً تیره است یکی از کانی های مهم مس است و دارای ٪5/34 مس است .

برای مطالعه کامل مطلب به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

سيليكاتهاي داربستي Tektosilicate

شامل گروه سيليس (كوارتز, كلسدون, اپال ), فلد اسپاتها, آلكان (شامل:اورتوکلاز ، میکروکلین ،آدولر، سانیدین و آنورتوز) پلاژيوكلاز(شامل: آلبیت ، اولیگوکلاز ، آندزین ، لابرادوریت ، بیتونیت و آنورتیت) فلداسپاتوئيدها یا فوئيدها(اشامل : لویسیت ، نفلین ، سودالیت ، نوزان ، هائوین و آنالسیم)گروه زئوليت ها و گروه اسكاپوليت  مي باشد .

کوارتز    SiO₂                                                                                                           

سيستم تبلور: كوارتز  حرارت پائين يا  a _كوارتز        تريگونال         c 573 <

                 كوارتز حرارت زياد يا   b  _ كوارتز        هگزاگونال      c  573>

فرم : منشوري , دانه اي , بي شكل و متراكم

كليواژ: خيلي ناقص در جهت { 10ī1 }كه اغلب قابل تشخيص نمي با شد .

سختي : 7              چگالي :  65/2   g/cm³

رنگ : بي رنگ و دررنگهاي مختلف كه بعدا در بخش انواع كوارتز به آنها اشاره خواهد شد.

ماكل: ماكلهاي متعددي در ان ديده مي شود كه از قوانين سو ئيسي , دوفينر, برزيلي و ژاپني پيروي مي كنند و فقط در نمونه هاي  دستي قابل رويت مي باشند .

محل تشكيل: كاني فراواني است و تقريباًً در تمام سنگهاي آذرين كه مقدار SiO2 آنها زياد است يافت مي شود. مقدار آن در سنگهاي اسيدي زياد و در سنگهاي بازي كمتر مي باشد كه در گابرو و يا تولئيت بازالت تا 5 درصدكوارتز وجود دارد . جاهايي كه فوئيدها واليوين وجود دارند كوارتز ديده نمي شود (بجز مواقع استثنايي ) چون اين كانيها در شرايطي تشكيل مي شوند كه مقدار SiO₂ كم باشد . بعلت پايدار بودن در انواع سنگهاي رسوبي مثل ماسه سنگ و يا سنگهاي دگرگوني مثل كوارتزيت , فيليت تا گنيس ميتواند وجود داشته باشد . بصورت رگه اي نيز به فرواني تشكيل مي شود .

خاصيت پيزو الكتريسيته _ در اثر انقباض و يا انبساط بلورهاي كوارتز , سطح خارجي بلور آن بار الكتريكي پيدا مي كند  كه به آن خاصيت پيتزو الكتريكي مي گويند . از عكس اين عمل براي ايجاد حركتهاي دوراني در وسايلي مانند فرستنده ها , ساعت , ضبط صوت, ميكروفون استفاده مي شود , بدين صورت كه اگر به سطح بلور آن در جهت معيني بار الكتريكي وصل شود , بلور شروع به انقباض و انبساط مي كند .

خاصيت پيرو الكتريسيته _ در اثر حرارت سطح خارجي بلور كوارتز خاصيت الكتريكي پيدا مي كند ,  به اين حالت خاصيت پيرو الكتريكي مي گويند .

پليمورفها يا مريفيكاسيونهاي كوارتز  :كوارتز داراي چند مريفيكاسيون ميباشد كه عبارتند از :   a _ كوارتز (تريگونال ).   b_ كوارتز (هگزاگونال ) , تريديميت شامل a_تريديميت (اورتورومبيك ) و  b _ تريديميت (هگزاگونال) . كريستو بالت شامل  a _ كريستو باليت (تترا گونال ) و  b _ كريستو باليت (كوبيك) , گوئيزيت ( منوكلين ) و استيشويت (تتراگونال ).

تريديميت وكريستو باليت پليمورفهاي حرارت زياد كوارتز مي باشند . اين كانيها كميابتر هستند و معمولاً شكافها ,درزها و حفره هاي سنگهاي آتشفشاني اسيدي تاحد وسط را مانند ريوليت تاآندزيت ,تراكيت ولاتيت پر مي كنند , بصورت دگرگوني مجاورتي در رخساره هاي سا نيدنيتي يافت مي شوند .گوئيزيت و استيشويت پليمورفهاي فشار زياد ميباشند كه از برخوردهاي شهاب هاي آسماني به سنگهاي سيليسي بوجود مي آيند.گوئيزيت در اكلوژيتها نيز تشكيل مي شود .

انواع كوارتز درجه پايين :بيرنگ ,شفاف و صاف  (كوارتز كوهي يا در كوهي ),خاكستري يا دودي شفاف ت نيمه شفاف (كوارتز دودي ) اگر خيلي تيره باشد ( موريون  Morion   )زرد ليمويي شفاف تا نيمه شفاف (يسترين  Citrin ), بنفش ,شفاف (آمتيست Amethyst ) صورتي كدر تا نيمه شفاف (كوارتز گلي )سفيد تا شيري (كوارتز شيري ) قرمز (كارنئولCarneol ) , سبز (كريزوپراس   Chrysopras ) وچندين نوع ديگر .

كلسدون  Chalcedon  ميكروكريستالين تا كريپتو كريستالين

فرمول : SiO₂

سيستم تبلور :تریگونال تراپزوهدرال

فرم : رشتهاي , شعاعي , متراكم و بصورت جانشيني به عنوان ماده ي پر كننده ي جسم فسيلها .

كليواژ : ندارد        سختي : 7         چگالي : 61/2  ـ  59/2    g/cm

رنگ : خاكستري ,خاكستري مايل به آبي يا زرد . جلاي شبه ابريشمي .

محل تشكيل: بصورت تانويه تشكيل مي شود. حفره ها و درزهاي سنگهاي آتشفشاني را پر مي كنند . در اثر جانشيني بدن فسيلهاي حيواني و گياهي را پر مي كنند . بصورت كنكرسيوني وچرت ( Chert ) ديده مي شود . گاهی آبهاي زير زميني در اثر فعاليت هاي آتشفشاني گرم شده و سیلیس سنگ هاي مجاور خود را به مقدار كمي حل كرده و با خود به سطح زمين مي آورند .زماني كه شروع به سرد شدن مي كنند SiO₂ بصورت اپال بر جاي گذاشته مي شود كه معمولاً لايه لايه اي است كه در اثر تغيير تركيبات حاصل مي شود اگر چنانكه اين آبها وارد حفره هاي سنگهاي آتشفشاني گردند , درون آنها را پر مي كنند .  

اپال  Opal

فرمول : SiO₂ + nH₂O

سيستم تبلور :آمورف

فرم : بي شكل وكلوئيدي ,كليوي

كليواژ : ندارد             سختي :5/6  ـ  5/5                 چگالي : 5/2  ـ  9/1 

رنگ : بيرنگ,به خاطر ناخالصي در رنگهاي مختلف ديده مي شود .

محل تشكيل: در سنگهاي اتشفشاني جوان اسيدي تا بازي بصورت ثانويه يافت مي شود .در كنار چشمه هاي آبگرم وقيصيرها (Geysire ) تشكيل مي شود .از اجزاي تشكيل دهنده ديانومه ها و راديولرها مي باشد . معمولا در پلوتونيت ها و سنگهاي دگرگوني ديده نمي شود.

 فلدسپاتها  Feldspar

فلدسپاتها به دو گروه تقسیم می شوند: 1- فلدسپاتهای آلکالن و 2- پلاژیوکلازها . سه كاني اورتوز ,آلبيت و آنورتيت كانيهاي اصلي اين دو گروه مي باشند .آلبيت با اورتوز سري فلدسپاتهاي آلكالن وبا آنورتيت سري ايزومورفي  پلاژيوكلازها را تشكيل مي دهد .

 

برای مشاهده کامل مطلب به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته